PAMARGIN PARA UTUSAN
PENGATER
INDIK CAKEPAN PAMARGIN PARA UTUSAN
Cakepan Pamargin Para Utusan puniki katulis olih dane Lukas buat nglanturang cerita saking Cakepan Orti Rahayu manut Dane Lukas. Cakepan Pamargin Para Utusan puniki nyeritayang indik ayah-ayahan para pengiring Sang Hyang Yesuse. Pidagingnyane sekadi puniki:
a. Para utusane kasiapang mangda nglaksanayang ayah-ayahan 1:1-26
b. Para utusane midartayang Orti Rahayu ring Kota Yerusalem 2:1—8:3
c. Para utusane midartayang Orti Rahayu ring Wawidangan Yudea lan Samaria 8:4—12:25
d. Dane Paulus maideh-idehan ka negara-negara lianan buat midartayang Orti Rahayu 13:1—20:38
e. Cerita dane Paulus kaejuk miwah cerita indik pamargin danene ka Kota Roma 21:1—28:31
Dane Lukas nulis cakepane puniki krana dane dados saksi paindikan-paindikan sane mamargi duk punika. Dane pada luas maideh-idehan ngortiang Orti Rahayu sareng dane Paulus. Malantaran tuntunan Roh Sang Hyang Pengardi dane nyusun sekancan paindikan sane mamargi punika. Cakepane puniki nerangin indik:
1. Parilaksanan Para Utusan lan pengiring Sang Hyang Yesuse.
2. Paindikan-paindikan ngangobin sane kakaryanin malantaran kuasan Sang Hyang Yesus. Ida pada nyarengin para pengiring Idane tatkala ipun sami ngortiang Orti Rahayune.
3. Para pengiring Sang Hyang Yesuse nenten ja brontak kapining pemimpin Romawine, nanging ipun sami nglawan kuasan roh-roh kalane. Cakepane puniki pada maguna buat ngilonin para pengiring Sang Hyang Yesuse sane katuduh makarya biyut.
Para pengiring Sang Hyang Yesuse sane paling kapracayain kasambat “para utusan”; para utusan Idane punika dados tokoh-tokoh sane utama ring cakepane puniki. Ipun sami kautus olih Sang Hyang Yesus mangda midartayang Orti Rahayune lan ngajahin anake akeh masrana kuasan Roh Sang Hyang Pengardi. Punika mawinan, akeh anak Yahudi miwah nenten Yahudi dados pracaya kapining Sang Hyang Yesus. Nanging akeh anake lianan nulak pengajahan para utusane; kenten pada akeh pemimpin Yahudine nungkasin ipun sami. Yadiastun asapunika, ipun sami tetep satya tur wanen midartayang Orti Rahayune.
Paindikan-paindikan sane kaceritayang ring cakepane puniki yakti mamargi kirang langkung duang tali (2000) tiban sane sampun lintang. Paindikane puniki mamargi ngawit ring Kota Yerusalem, salanturnyane ring Wawidangan Yudea lan Samaria, tur pamuputne kantos ring Asia Barat lan Eropa Kelod.
Politik lan Agama Duk Jaman Para Utusane
Duk dane Lukas nulis cakepane puniki, bangsa-bangsa sane wenten ring Timur Tengah, Asia Alit tur Eropa Kelod kajajah olih Bangsa Roma. Bangsa Yahudi pada wenten irika, ring wawidangane punika.
Bangsa Yahudine pracaya kapining Sang Hyang Tunggal lan ninutin piteket-piteket sane katulis ring ukum agama Yahudi. Nanging Bangsa Romane nyungsung akeh dewa-dewa lan nganggep Kaisar Roma dados dewan ipune. Tur ring bangsa-bangsa sane lianan wenten akeh agama lan kapracayaan. Suang-suang bangsane punika pada madue dewa-dewi sane kasungsung. Punika mawinan akeh anake nungkasin pengajahan para utusane indik Sang Hyang Yesus.
Basa sane Kaanggen ring Cakepan Pamargin Para Utusan
Dane Lukas nulis Cakepan Pamargin Para Utusan nganggen basa Yunani krana duk punika basa Yunani sane lumrah kaanggen olih para anake ring sekancan negeri sane kajajah olih Bangsa Romawi. Paindikan puniki ngranayang akeh anake prasida ngresepang napi sane katulis ring cakepane puniki.
Cakepan Puniki Kasalin ka Basa Bali
Pidaging cakepane puniki kaambil saking Cakepan Suci sane asli. Sane mangkin cakepane puniki kasalin dados basa Bali madya mangdane aluh karesepang. Cakepane puniki nenten tios pengajahan sane patut, krana pidagingnyane kasalin manut basa asli.
Paindikan ring sor puniki nenten wenten ring basa asli, nanging kaimbuhin mangda aluh karesepang. Minakadi:
- Judul cerita nujuin pengajahan.
- Catetan ring sor sane madaging tanda sekadi puniki [a] tatujone nerangang indik lengkarane punika.
- Lengkara sane macetak sendeh ring cakepane puniki maarti lengkarane punika nenten wenten ring cakepan sane asli. Lengkarane punika kaimbuhin mangdane iraga prasida ngresepang napi sane katuek saking cakepan asline.
- Kruna sane nganggen tanda bintang [*] kajelasin ring kamus sane wenten ring dorin bukune puniki.
- Lengkara sane wenten tulisan cakepan lianan umpamane: Lukas 19:10. Artine lengkarane punika kaambil saking cakepane punika.